Menu

Wethouder als communicator: leiderschap gevraagd

De wethouder als communicator! Dat was het thema van de 5e Wethoudersconferentie. De boodschap: moreel leiderschap gevraagd, authentiek en met meer aandacht en oog voor hoe de media werken. 

Twee dagen lang kwamen 220 wethouders bijeen in Utrecht en Groenekan voor de Wethoudersconferentie 2016. Deze vijfde Wethoudersconferentie van de Wethoudersvereniging stond in het teken van de wethouder als communicator. Hoe en  wat is daarvoor nodig in de huidige verwarrende en complexe tijden?

Het gaat niet zozeer om de tegenstellingen tussen links en rechts maar meer tussen boven en onder (zie ook Tien tips van Pieter Broertjes). Het gaat ook over de kloof tussen bestuur en inwoners, tussen charismatische en daadkrachtige leiderschap dat alles belooft en het leiderschap van alle dag waarbij compromissen moeten worden gesloten en geopereerd moet worden binnen de marges van de beschikbare budgetten (zie ook minister Plasterk over de wethouder als eerste politicus).

Moreel leiderschap

Publicist Joris Luijendijk verrichte dinsdagavond de aftrap met een verhaal over moreel leiderschap. Het leverde boodschappen op als: “Probeer het systeem te snappen door de verhalen van het individu” en “Het is veiliger om ongelijk te hebben in een groep dan gelijk in je eentje.” En: “Gij zult niet moraliseren.”

Burgemeester Pieter Broertjes (zie ook Tien tips van Pieter Broertjes) riep de wethouders op om als bestuurders er voor te zorgen dat de mensen in de frontlijnen hun werk goed kunnen doen. “Het gaat daarbij om kernwaarden als eerlijkheid, beleefdheid, dapperheid en inwoners stimuleren tot actief burgerschap. Want verzet tegen moreel verval moet de kern van ons antwoord zijn!”

Zes adviezen van Jan Struijs

Dat het allemaal niet zo eenvoudig is, bleek uit het persoonlijke verhaal van Jan Struijs, voorzitter van de Nederlandse Politiebond. De voormalige politiecommissaris vertelde over zijn ervaringen met social media en media en de lessen die hij heeft getrokken uit diverse affaires waarmee hij werd geconfronteerd. Lessen die interessant zijn voor elke wethouder, in de wetenschap, zoals voorzitter Arne Weverling vertelde, dat er dit jaar ook weer te veel wethouders zijn die gedwongen worden tot opstappen.

Advies 1 van Struijs: Wanneer je onder vuur ligt op social media, ga de tweets zelf niet lezen maar laat anderen dat lezen. Want de verwensingen zijn zo heftig dat wanneer je ze zelf leest, je er persoonlijk door wordt geraakt.

Advies 2 van Struijs: Zorg wanneer je onder vuur ligt dat je een coalitie van mensen om je heen hebt die je tegenspreken. Hou daarbij wel in de gaten dat je greep houdt over wat iedereen doet en dat deze bondgenoten niet zo maar op eigen houtje aan de slag gaan.

Advies 3 van Struijs: Maak een keuze welke strijd je wilt voeren. Ook al ben je boos dat een rectificatie of rehabilitatie niet permanent op de voorpagina van de krant staat, is het soms gewoon wijzer om dat verlies te nemen en verstandiger om met de betreffende redacteuren nog eens een persoonlijk gesprek te hebben.

Advies 4 van Struijs: Realiseer jezelf dat de mensen op straat, en je vrienden in de kroeg zijn een goede graadmeter daarvoor, een bepaald beeld op je plakken dat misschien niet klopt maar dat je zo wel wordt neergezet. Dus je bent de wethouder van de mislukte brug, ook al is dat niet zo.

Advies 5 van Struijs: Blijf onafhankelijk en neutraal. Volg je idealen en haal daaruit je trots. Voorkom dat je je laat leiden door persoonlijke gevoelens en waak dus voor wraak en agressie in je handelen en optreden.

Advies 6 van Struijs: Hoe moeilijk het soms ook is, en zeker als je wordt geadviseerd om iets wel of niet te doen: blijf vooral dicht bij jezelf.

Wethouder-directeur

De 220 wethouders die deelnamen aan de Wethoudersconferentie gingen niet alleen naar huis met de boodschap dat zij de eerste politicus zijn. Zij kregen in de congrestas ook het boekje “De tango van wethouder en ambtenaar” mee van Erik van Venetië en Jur de Haan. Zij hebben gesprekken gevoerd met 32 wethouders en komen tot de conclusie dat de wethouder zich kan en moet ontwikkelen tot een wethouder-directeur. “Dat zal ambtelijk tot een schokgolf leiden”, aldus Van Venetië. “Het is de trend die wij waarnemen: de wethouder moet meer de rol van wethouder en directeur combineren”, aldus De Haan.

Drie wenken van de media

Allemaal mooi en wel maar het probleem blijft dat journalisten onze persberichten niet lezen, media vragen niet altijd om wederhoor en hebben geen of te weinig aandacht voor de feiten. “Een denkfout”, aldus Eric de Kluis van Binnenlands Bestuur. “Je moet klassieke en sociale media niet over een kam scheren.”

Ook het forum met journalisten had tips voor de wethouders:

“Stuur geen persbericht maar nodig een keer per jaar journalisten die je vertrouwt uit om met ze te praten over facts en trends” (Hans Marijnissen, Trouw);

“Een informele ontmoeting met een journalist helpt” (Wiggele Wouda, Leeuwarder Courant);

“Zorg er voor dat u ons ook weet te vinden” (Eric de Kluis, Binnenlands Bestuur);

“Maak lagere drempels zodat wij gemakkelijker met u in contact kunnen komen” (Hans Marijnissen, Trouw). 

U bent hier

Deel deze pagina